Japonya'dan ithal edilen ürünlerde radyasyon tehdidine karşı ilgili kurum ve kuruluşlarla toplantılar düzenlendiğini belirten Devlet Bakanı Zafer Çağlayan, çalışma çerçevesinde olayın hem tarım ürünleri hem de sanayi ürünleri çerçevesinde değerlendirildiğini anlattı. Çağlayan "Japonya'dan gelecek tüm tarım ürünlerinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca yürütülen insan, hayvan ve bitki sağlığına yönelik kontrollerin yanında Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun (TAEK) radyasyon güvenliğine yönelik ilave kontrolleri yerine getirmesine ilişkin yeni bir düzenleme hazırladık" dedi. Bakan ayrıca, 2010 yılında yurtdışı müteahhitlik sektörünün 48 ülkede 20,3 milyar dolar değerinde 517 proje üstlendiğini açıkladı.
Türkiye Müteahhitler Birliği, 2010 yılı Yurtdışı Müteahhitlik Hizmetleri Rakamlarına ilişkin basın toplantısı düzenledi.
Verileri açıklayan Çağlayan, 2010'da en fazla iş üstlenilen ülkelerin başında 4,3 milyar dolar ile Türkmenistan, 2,5 milyar dolar ile Libya, 2,2 milyar dolar ile Irak ve 1,7 milyar dolar ile Rusya Federasyonu'nun geldiğini belirtti. Çağlayan, müteahhitlik sektörü açısından 2009 ve 2010 yıllarını ''soluklanma ve enerji depolama dönemi'' olarak gördüklerini ifade ederek, 2010'un 2009'dan iyi geçtiğini, 2011'in daha iyi olacağını belirtti. Libya'daki şartların normalleşmesine bağlı olarak 2011 yılı hedefini 30 milyar dolar olarak tespit ettiklerini kaydetti.
LİBYA'DAKİ GELİŞMELER
Çağlayan, Libya'da yaşanan gelişmelerin etkileri ve alınan önlemler hakkında bilgi verirken, müteahhitlik firmalarının zararlarının Libya tarafından tazmini bakımından Türkiye ile Libya arasında imzalanan anlaşmanın yürürlüğe girmesi için çalışmaların sürdürüldüğünü kaydetti.
Maliye Bakanlığının Libya'daki olaylar nedeniyle zarara uğramış firmalara uygulanacak vergilendirmenin ''mücbir sebep'' kapsamına alınması ve bu hal ortadan kalkıncaya kadar vergi yasaları açısından söz konusu firmalar için sürelerin durdurulması kararı aldığını kaydeden Çağlayan, ''Bu hükümlerden yararlandırılacak firmalarımızın tüm çalışanlarının SSK prim ödemelerinin 3 ay süreyle ve faizsiz olarak ötelendiği bilgisini de sizlerle paylaşmak isterim'' dedi.
Kredilerin ve Diğer Alacakların Niteliklerinin Belirlenmesi ve Bunlar için Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin süresinin uzatılması amacıyla BDDK'nın bir an önce Kurul kararı çıkarması konusunda çalışmaların devam ettiğini belirten Çağlayan, Eximbank tarafından uygulanan Yurtdışı Müteahhitlik Hizmetleri Köprü Kredi Programından yararlanan müteahhitlerin vade uzatım taleplerinin değerlendirilmesi konusunda da Eximbank ile temas halinde olduklarını söyledi.
Çağlayan, bankacılık alanında alınması düşünülen tedbirleri de şöyle aktardı:
''BDDK verilerine göre, Türk bankalarının Libya riski, 343 milyon lira nakdi ve 2 bin 97 lira gayri nakdi olmak üzere 2 milyar 440 milyon lira olarak hesaplanmaktadır. BDDK, firmalarımıza kullandırılan/verilen kredilere ilişkin anapara ve faiz ödemelerinin ertelenmesi, teminat mektuplarının sürelerinin uzatılması ve komisyon ödemelerinin dondurulması hususlarının Bankacılık Kanunu ve ilgili düzenlemeler dikkate alınarak değerlendirilmesi keyfiyetinin bankaların takdirinde bulunan bir husus olduğu bilgisini verdi.
Bankalar Birliği de bankacılık ve teminat mektupları ile ilgili konularda üyelerinin görüş ve önerilerini alabilmek için çalışma başlattı, umut ediyorum ki önümüzdeki bir kaç gün içinde açıklama yapacak.Firmalarımızın ortaya çıkan bu mucbir sebepten dolayı gerek faiz gerek komisyon ödemeleri, süre konusunda düzenlemeyi bu çerçevede yapabilecektir.''
''JAPONYA'DAN İTHALATTA SIKINTI OTOMOTİVDE GÖRÜLEBİLİR''
Çağlayan, gazetecilerin sorularını yanıtlarken de, Japonya'dan ithalatta radyasyon tehdidi ve alınan önlemlere ilişkin bilgi verdi. Çağlayan, 2010 yılı itibariyle Japonya'ya ihracatın 273 milyon dolar, ithalatın ise 3,2 milyar dolar dolayında olduğunu belirterek, Japonya ile ticarete konu ürünlerin ve sektörlerin incelemek, sürecin olası etkilerinin tespit etmek üzere çalışma yürütüldüğünü söyledi.
Japonya'dan ithalatta elektrik-elektronik sektörü, makine sektörü, kimyevi madde ve mamuller ile tekstil sektörü gibi alanlarda nihai ürünler olması nedeniyle muadil ürünlerin başka pazarlardan temin edilebileceğini anlatan Çağlayan, sıkıntının otomotiv sektöründe görülebileceğini kaydetti. Çağlayan, ''Ülkemizdeki Japon otomobil firmalarının aksam ve parça temininde ve firmalara bakım esnasında destek sağlayan ürünlerde yedek parça tedarikinde bir sıkıntı yaşanabilecektir. Yani sadece gözüken budur'' dedi.
RADYASYON TEHDİDİNE KARŞI ÖNLEMLER
Japonya'dan ithal edilen ürünlerde radyasyon tehdidine karşı ilgili kurum ve kuruluşlarla toplantılar düzenlendiğini belirten Çağlayan, çalışma çerçevesinde olayın hem tarım ürünleri hem de sanayi ürünleri çerçevesinde değerlendirildiğini anlattı.
Çağlayan, radyoaktif sızıntısı açısından ilk olumsuz etkilerin sanayi ürünlerinde görülebileceğini, tarım ürünlerinde etkinin oluşmasının zaman alacağını, ancak gerekli tedbirleri aldıklarını belirtti ve şunları kaydetti:
''Bu konuda çok acil bir düzenleme yaptık ve düzenlemeyi Başbakanlığa sevkettik. Japonya'dan gelecek tüm tarım ürünlerinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca yürütülen insan, hayvan ve bitki sağlığına yönelik kontrollerin yanında Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun (TAEK) radyasyon güvenliğine yönelik ilave kontrolleri yerine getirmesine ilişkin yeni bir düzenleme hazırladık. Bu çerçevede Japonya'dan 11 Mart 2011 tarihinden itibaren ithal edilen tüm gıda ürünleri için radyasyon içermediğine dair Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'ndan izin alınması mecburiyeti getirdik.
Sanayi ürünlerindeyse hali hazırda atık ve metal hurdaların ülkemize ithali sadece radyasyon seviyesi tespit edilen gümrük kapılarından yapılabiliyor. Japonya çıkışlı her türlü sanayi ürünleri, radyasyon seviyesini ölçüm imkanı bulunan ihtisas gümrüklerine yönlendirilecektir. İthalatın yoğun olarak gerçekleştiği gümrük kapılarında da 10 gün içinde kontrol sistemleri kurulacak, Japonya çıkışlı sanayi ürünleri bu gümrük kapılarında kontrole tabi tutulacaktır. Hali hazırda Japonya'dan, tsunami ve deprem nedeniyle limanlardan yükleme halen yapılamıyor. Japonya'dan yüklenen bir ürünün denizyoluyla Türkiye'ye gelişi, 34 günü alıyor. Yani bu 34 günü dikkate aldığımız zaman 11 Mart'ta yüklenen bir konteynırın Türkiye'ye gelmesi 15 Nisan'ı bulacak, ki bu tarihe kadar da biz radyasyon ölçümüyle ilgili her türlü tedbirimizi almış olacağız.''
