Bilimsel araştırmalarda etik konulu panel yapıldı
Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından düzenlenen “Bilimsel Araştırmalarda Etik ve Etik Kusurlar” konulu panel, 18 Ocak 2012 tarihinde Tıp Fakültesi konferans salonunda yapıldı.
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ömer Kurtipek’in oturum başkanlığını yaptığı panele GATA Tıp Fakültesi Deontoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Muharrem Uçar ile Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Cengiz Bekir Demirel konuşmacı olarak katıldı. Paneli üniversitemiz rektörü Prof. Dr. Hayri Coşkun, üniversite öğretim elemanları ve öğrenciler izledi.
Panelin açılışında konuşan AİBÜ Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hasan Koçoğlu, bilimsel araştırmalarda etik konuların önem taşıdığını belirterek, “Bilim gelişirken bilimsel araştırma ahlakıyla ilgili paradigmalar da değişmektedir. Eski dönemlerde mahkûmlar, savaş esirleri, öğrenciler üzerinde izinsiz bilimsel araştırma yapıldığı ve birçok insanın hayatının etkilendiği bilinmektedir. Bilimsel etik konusunda farkındalığı arttırmak için bu toplantıyı düzenlemiş bulunuyoruz” dedi.
Panelde “Bilimsel araştırmalarda etik yaklaşıma tarihsel bakış” konulu sunumu yapan Doç. Dr. Muharrem Uçar, tarihsel süreçte bilimsel çalışmalarda yaşanan etik ihlalleri anlattı. Doç. Dr. Uçar, 20. yüzyılda bilimsel araştırmalarda etik konuların İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra 1946–47 yıllarındaki Nuremberg Mahkemeleri ile tartışılmaya başlandığını belirterek “Bu mahkemelerde insan üzerinde deneysel çalışmalar yapan 39 doktor yargılanmış ve 16’sı için idam kararı verilmişti. Bu mahkemeler sonunda klinik araştırmalar için etik ilkeler ortaya konulmuştur. Bunlar deneylerde kullanılan kişilerin gönüllü onayının alınması, deneyin toplumun iyiliği için olması gerekliliği, deneyin gereksiz fiziksel ve mental bir soruna yol açmaması gerektiği şeklinde sıralanabilir” dedi.
Panelin diğer konuşmacısı Doç. Dr. Cengiz Bekir Demirel ise “Bilimsel araştırmalarda etik ihlaller” başlıklı sunumunda bilimsel araştırmada yayınlanan her şeyin doğruluğunun ispatlanabilmesi gerektiğini söyledi. Doç. Dr. Demirel, bilimsel yanıltmanın birçok çeşidi olduğunu belirterek, bunların bilgilerin uydurulması, değiştirilmesi, çarpıtılması, bilgi hırsızlığı, kopya yayın ve özensiz disiplinsiz çalışma olarak sınıflandırılabileceğini kaydetti.
Panelin sonunda panelistler izleyicilerin sorularını cevapladı. Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hasan Koçoğlu tarafından oturum başkanı ve panelistlere günün anısına plaket sunuldu.
