Probleme Dayalı Öğrenme

[salihaaa]

Probleme Dayalı Öğrenme
                  (PDÖ)
(Problem-Based Learning)

Problem Nedir?

   Problem: bireyin karşılaştığı güçlükler, içinden çıkılmaz gibi görünen durumlardır.

   John Dewey problemi, insan zihnini karıştıran, ona meydan okuyan ve inancı belirsizleştiren her şey olarak tanımlamaktadır. Problem, bu şekilde, zihni karıştıran ve inancı belirsizleştiren şeyler olarak alındığında problemin çözümü, belirsizliklerin ortadan kaldırılması demek olur.


       Belirsizlik, şüphe, anlaşılmayan, bilinmeyen, muallak, belirsiz olan, kafa karıştıran,

   Hedeflenen sonuçların alınmasını engelleyebilecek veya aksatabilecek çözümlenmesi gereken durum

    Çözülmesi, yanıtlanması veya düşünülmesi gereken durum

   Zorluk ve belirsizlik yaratan bir kişi, nesne veya durum

  PROBLEME DAYALI ÖĞRENME               

   Kişi hayatı boyunca problemlerle karşılaşır, düşünür, beceri geliştirir, stratejiler bulur, uygulayarak çözmeye çalışır.
   Aktif öğrenmenin eğitim uygulamalarından biri Probleme Dayalı Öğrenme (PDÖ) yaklaşımıdır

Probleme Dayalı Öğrenme Bilgi kazanmada edilgen tutumu reddeder,

   Tartışma ve işbirliği yapabilmeyi,
   Bireylerin öğrenme sorumluklarını almalarını,
   Kişilerarası ilişkilerde başarılı stratejiler yürütmelerini,
   Problem çözümlerini gerekçelendirebilmeyi,
   Pratiğe hazır, uygulama sorumluluğunu yüklenebilmeyi,
   Yeni bilgiye açık ve kritik değerlendirme yapabilmeyi sağlar.

İyi Matematikçi olmak iyi problem çözebilmek midir?, Gerçek hayattaki matematiksel problemler?

İyi Sosyal Bilgiler öğretmeni olmak

   Tüm sosyal olayları anlayabilmek, sosyolojik olarak temellendirebilmek, çözümler bulmak ve uygulayabilmek midir?

   Toplumsal sorunlara ışık tutabilmek ve çözebilmek midir?

Bir yabancı dili bilmek, tüm dilbilgisi kurallarını ezbere bilmek midir? ya da
yabancı dil bilmek, dili kullanabilmek midir?

   Konuşabilmek midir?
   Metin oluşturabilmek midir?
   Tüm okuduğunu hem anlayan ve hem de üzerinde tartışabilmek midir?
Probleme dayalı öğrenme

   Karşılaşılan problemleri tanımayı,
   Öneminin farkında olmayı, kavramayı
   Problemin nedenlerini anlamayı,
   Çözebilmeyi, ve önceden denenmiş çözümler üzerinde yansıtma yaparak, deneyimlerin gözönüne alındığından yola çıkar.

ROLLER

   “eğitici” DEĞİL  “eğitim yönlendiricisi”

   “Öğrenci” DEĞİL ise “öğrenen”


Probleme Dayalı Öğrenme

Öğrenmenin “Tam Ve Yeterliliğe Dayalı” Olması Görüşüne Dayanır.

Problem çözme bir beceridir. Oysa,

Probleme dayalı öğrenme – bir kurama dayalı ve stratejiler bütünü olarak düşünülebilir, öğrenme ihtiyacının hissedilmesi ile yeni bilginin aktif, katılımcı ve paylaşıcı edinilmesi sürecidir.

Probleme Dayalı Öğrenme

   Bir problemden yola çıkarak, problemin çözümü aşamasındaki gereksinim duyulan tüm bilgilerin öğrenilmesi dersin hedefi, öğrenen tarafından aktif kullanılması ve araştırmaya olanak tanıması öngörülür.

   Amaç sadece belirlenen problemi hedefe taşımak değil, problem aracılığıyla gündeme gelen yeni öğrenme hedeflerini ortaya çıkarmak ve problem çözme çabası ile SORGULAMA, ARAŞTIRMA, TARTIŞMA, DEĞERLENDİRME becerilerinin kazandırıldığı ÖĞRENME EYLEMİ ne dönüşmesidir.
   Bilginin yayılması ve hızla edinilmesi amaçlı “öğrenmede problem kullanma” yaklaşımı olarak ta bilinen, günümüzdeki sorunları belirleme, sorunun nedenlerini arama, neden hakkında hipotez kurma ve bu hipotezleri çözme aşamalarından oluşmaktadır.
 
   Bu yöntem

1.   öğrenme hedeflerini çıkarma ve
2.   hedef doğrultusunda bilgi edinme

şeklinde bir yaklaşımı içermektedir.
Probleme Dayalı Öğrenmenin 4 Bileşeni
   A. Senaryo (Problem)
   B. Öğrenci
   C. Eğitim yönlendiricisi, sağlayıcısı
   D. Değerlendirme
    Bu bileşenlerin birbirini tamamlayıcı ve destekleyici özellikte olması, üzerlerine düşen rollerin başarıyla uygulanması sürecin etkin ve amaca yönelik gerçekleşmesini sağlar.

   Bilginin yayılması ve hızla edinilmesi amaçlı “öğrenmede problem kullanma” yaklaşımı olarak ta bilinen, günümüzdeki sorunları belirleme, sorunun nedenlerini arama, neden hakkında hipotez kurma ve bu hipotezleri çözme aşamalarından oluşmaktadır.
 
   Bu yöntem

1.   öğrenme hedeflerini çıkarma ve
2.   hedef doğrultusunda bilgi edinme

şeklinde bir yaklaşımı içermektedir.

[salihaaa]

Probleme Dayalı Öğrenmenin 4 Bileşeni

   A. Senaryo (Problem)
   B. Öğrenci
   C. Eğitim yönlendiricisi, sağlayıcısı
   D. Değerlendirme

    Bu bileşenlerin birbirini tamamlayıcı ve destekleyici özellikte olması, üzerlerine düşen rollerin başarıyla uygulanması sürecin etkin ve amaca yönelik gerçekleşmesini sağlar.

       Öğrenci Merkezli                                                    Öğretmen Merkezli

 

   Klasik ÖĞRETMEN merkezli öğretilerden farklılıklar gösteren yeni bir yaklaşım olup, eğiticinin gelenekselleşmiş kalıplarından uzak akılcıl değişimlerle öğrenciye, meslek yaşantısında karşılaştığı sorunları çözerken
   mantık yürütme,
   analiz etme,
   sentezleme,
   bilgiye ulaşma ve
   yorumlama becerisi vermektedir.
   Düşünen, sorgulayan ve araştıran bireyler yetiştirmeyi hedeflemektedir.





Geleneksel Öğretim

Geleneksel öğrenme yönteminde

   geleceğin profesyonellerini yetiştirmede yetersiz
   problem çözme becerileri yeterince geliştirilememekte
   bilgi çok fazla, yığın halde birikmekte ve uygulama için zaman yeterli gelmemekte
   teori ile uygulama bütünleştirilememekte
   mezuniyet sonrası profesyonel gelişme yetersiz
   ileri ve bağlamsal öğrenmeye direnç var

Geleneksel müfredattaki eksiklikler

   bilgiyi anımsamaya ve teknik beceri kazandırmaya yönelik
   öğrenme, ezbere ve hatırlamaya dayalı
   Öğrencinin çok az şey bildiği varsayılmakta
   öğrencinin, gereksiz ayrıntıları öğrenmesi beklenmekte
   öğrenci katılımı sınırlı
   Öğretmen/kitap/ders notu öğrencinin gereksindiğini düşündüğü bilgiyi sunmakta

Problem çözmeye dayalı öğrenme

   yapılandırmacı öğrenme ortamlarının en önemli uygulamalarından biri 
   öğrenme etkinliklerinin planlanması, öğrencilerin belli bir problem durumuna aktif katılımlarını gerektiriyor
   Dolayısıyla, problem çözmeye dayalı öğrenme, eğitim programı, öğretim ve
   değerlendirme için güçlü bir öğretim stratejisidir.

Temel Özellikleri

   Öğrenme, PBÖ de gerçek hayattaki kadar karmaşık bir problem ile başlar. Problem genellikle birbirini izleyen ancak arada serbest çalışma içinbirkaç gün bırakılan iki ya da daha çok sayıda, 2-3 saatlik oturumlarda tartışılır.

   Öğrenciler dayanışarak, bireysel, eşli veya grup halinde çalışırlar
   Grup çalışmasının yapılması sosyal, gerçek ve aktif ortamda becerilerin gelişmesine olanak sağlar.

Temel Özellikleri

   Konuları öğrenciye aktarmak yerine problemi çözerken  gerekli bilgiler araştırılarak edinilir.

   Gerçek hayat problemleri ile çok daha önceden yüz yüze gelmeyi sağlar.

   Öğretmenin rehberlik görevi vardır.


PDÖ stratejisinin uygulama açısından, uygulamada stratejik olarak kullanılacak olan problemin kalitesi önemlidir. Stratejide kullanılacak olan kaliteli bir problemin özellikleri

1.   Öğrencinin ilgisini hemen çekebilmeli, tüm öğrencileri harekete geçirmelidir.
2.   Bunun için gerçek dünyadan seçilmiş olmaları teşvik edicidir .
3.   Mantığı, yani akıl yürütmeyi temel almalıdır. Mantığın ana konusu bilginin elde ediliş formları olduğuna göre bilgiyi  temel alan bir yaklaşım içinde olmalıdır.
4.   Öğrencilerin her aşamada kararını ifade edebilmesine uygun olmalıdır.
5.   Bazı problemler grupla çözüleceğinden problem, işbirliğine uygun olmalıdır.
6.   Problem, grup üyeleri tarafından alt problemlere indirgenebilir özellikler taşımalıdır.
7.   Problem, açık uçlu olmalı, tek cevaplı olmamalıdır.
8.   Öğrencinin daha önceki bilgileriyle bağlantılı ve onları destekler nitelikte olmalıdır.
9.   Problem, farklı bakış açılarını ortaya çıkarmalıdır.
10.   Daha sonra öğrenilecek konularla veya bilgilerle bağlantı kurmak için köprü vazifesi görür niteliği taşımalıdır.

Öğrencilere metabilişsel becerilerini geliştirmeleri için fırsat tanır

    Öğrenciler problemler ile çalışırken düşünmeleri üzerinde düşünmeyi de öğrenirler.
   Şu türde sorular sürece eşlik eder
     
        “Problem ne?”
“Nasıl ve nereden başlamalıyım?”,
“Ne biliyorum?”,
“Ne bilmeye ihtiyacım var?”,
“Nereden bulabilirim?”,
“Tüm olasılıklar hakkında düşündüm mü?”,
“Bu veriler ne anlama geliyor?”,
“Bu bilgiye güvenebilir miyim?”,
“Bu sınırlamadan kurtulmanın iyi bir yolu nedir?”,
“Çözmeye çalıştığım problem nedir?”,
“Yapabileceğim eylemler nelerdir?”,
“Eğer her birini yaparsam neler olur?”,
“Yapacak en iyi ve doğru olan nedir?”

[salihaaa]

PDÖ  AŞAMALARI

Problem Çözme Aşamaları

1.   Problemin hissedilmesi ve ortaya atılması
2.   Problemin tanımlanması ve sınırlandırılması
3.   Çözüme ilişkin hipotezlerin ileri sürülmesi
4.   İlgili bilgilerin toplanması
5.   En uygun hipotezin uygulanması
6.   Sonucun bulunması

Uygulama Aşamaları

   Bilgilerin araştırılarak toplanması ve analiz edilmesi
   Çözüm yollarının geliştirilmesi ve deneme yollarının araştırılması
   Problem için en iyi çözüm yolunun belirlenmesi

Uygulama Aşamalarında Dikkat!!

   Problemin sunulması;
   öğrencilerin problemi anladıklarından emin olmamız gerekmektedir.
   Problemin
   bireysel olarak ve grupla analiz edilmesi olanaklı olmalıdır.
   Öğrencilerin
   o andaki bilgileri ile hipotezler veya çözüm yolları geliştirmelerine olanak sağlayıcı nitelikte olmalıdır.