Türkiye'de bugün 63,7 milyon (3.çeyrek verilerine göre) mobil telefon abonesi var. Buna karşılık kullanılan cihazların tamamı yurtdışından geliyor. Sektörün başlangıcı olan 1993'lerden bu yana ülkemize 120 milyona yakın cihaz ithal edildiği hesaplanıyor. Bu cihazlara harcanan para için ise 20 milyar $ civarı bir hacim tahmin ediliyor.
Tabi bu kadar yüksek bir rakam herkesi rahatsız ediyor ama yerli cep telefonu üreticiliğine soyunmak da, "artık teknolojiyi yakalayamayız" sözleri ile cevaplanıyor.
Gerçi Aselsan ve Raks grubunun yaptığı gibi bir kaç deneme de var ama bu denemeler çeşitli nedenlerle başarılı olamadı.
Tam bunları derken, şimdilerde yerli bir cep telefonu üreticiliği yarışı var.
Bu noktada "Nasıl ya da neden?" sorusunun cevabını verelim..
Maliye Bakanlığı geçen yılın ortalarında, cep telefonu cihazlarının ithalatında CIF değeri üzerinden % 20 oranında uygulanan ÖTV yerine, CIF değeri 200 TL'ye kadar olan cihazlarda 40 TL maktu ÖTV alınmasına karar verdi.
Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım ise, yerli üretim yapılması durumunda bu verginin alınmayacağını söyledi. 40 TL'lik rakam önemli bir marj olarak ortaya çıkınca da, en başta Çin'den ithalat yapan ucuz telefon distribütörleri olmak üzere, tüm telefon distribütörleri, üretim opsiyonunu, daha doğrusu montaj hattı kurmayı düşünmeye başladılar.
Böyle planlar yapan 40'ı Çin distribütörü olmak üzere 100'e yakın potansiyel girişimci olduğu belirtiliyor.
İşte Huawei'in dün Anatolia Telecom'un haberine karşı yaptığı açıklamanın bir nedeni de bu[1].
Huawei bir yandan 3G operatörleri için(Turkcell, Avea ve Vodafone) modem başta olmak üzere üretim yapıyor. Potansiyel yerli üreticilerin bu konulara da girebileceği konuşulunca 3G operatörlerinin kalite ve planlara uyulup uyulmayacağı kaygısı başgösterdi.
Yanısıra 100 kadar potansiyel üretici olabileceğini söylemişken, Huawei'in sonuçlanmamış işortaklığı açıklaması yapılmasından rahatsız olduğu da belirtiliyor.
Yerli Üretim Ne Kadar Başarılı Olur?
Tabi 10 kişiyle montaj hattı kurmanın anlamlı olmayacağı, bunun yerli üretim sayılamayacağı konuşuluyor ama karşı görüş, bu telefonların zaten ithal edildiği, montajın Türkiye'de yapılması durumunda ithalata ödenen toplam paranın bir miktarının Türkiye'de kalabileceği ve 10 kişi bile olsa ilave bir istihdam yaratılabileceği savunması yapıyor.
Diğer bir düşünce, bu saatten sonra teknolojiyi yakalamanın mümkün olamayacağı şeklinde ama potansiyel üreticilerin hepsi, 200 TL altındaki basit teknolojili telefonları hedefliyorlar. Montaj hattı ve basit teknoloji bile olsa, ülkede cep telefonu konusunda bir knowhow birikimi yaratılabileceği iddia ediliyor.
Diğer yandan 200 TL altı üretim ya da montaj hattı kurulması durumunda, halen % 53 ile pazar lideri olan Nokia'nın etkilenebileceği, Samsung'un ise etkilenmeyeceği düşünülüyor. Bunun nedeni Samsung'un ülkemizde daha yüksek modelleri pazarlaması, Nokia'nın ise tam da söz konusu olan 200 TL civarı ürünleri bulunduğu belirtiliyor.
